Juan Gómez-Jurado, autor popularnego uniwersum „Czerwonej Królowej”, przez 14 lat rozwijał historię, która stała się jednym z najważniejszych przedsięwzięć w jego karierze. Teraz pisarz powraca z niezależną powieścią „Mentira”, której główną bohaterką jest Eva Ramos – kobieta zawodowo zajmująca się kłamaniem. Podczas wizyty w Krakowie opowiedział o pracy nad nową książką, sposobach zaskakiwania czytelników oraz o tym, dlaczego literatura, choć opiera się na fikcji, może pomagać w odkrywaniu prawdy.
Po 14 latach w świecie „Czerwonej Królowej” Juan Gómez-Jurado postanowił opowiedzieć nową historię
Uniwersum „Czerwonej Królowej” zajmowało ważne miejsce w twórczości Juana Gómeza-Jurado przez ostatnie 14 lat. Choć pisarz zdecydował się stworzyć niezależną powieść, nie oznacza to całkowitego rozstania z dotychczasowym światem. – Poświęciłem mu 14 lat i nadal jestem w nie zaangażowany, bo mamy serial telewizyjny, którego drugi sezon właśnie miał premierę, i mamy film „Todo arde”, który wejdzie na ekrany w przyszłym roku – mówił podczas wywiadu.
Powodem napisania nowej książki była przede wszystkim chęć opowiedzenia historii Evy Ramos. Jak przyznał autor, postać ta była dla niego szczególnie ważna. Rozpoczęcie pracy nad niezależną powieścią przyniosło jednak zarówno większą swobodę, jak i presję. Pisarz przez wiele lat tworzył w ramach jednego uniwersum, które miało własny język i charakterystyczny sposób prowadzenia narracji. Tym razem musiał znaleźć inne rozwiązania, ponieważ głos głównej bohaterki znacząco różnił się od tych znanych z jego sześciu poprzednich powieści.
„Moją pracą jest kłamać, ale ciebie nie będę okłamywać”. Kim jest Eva Ramos z powieści „Mentira”?
Bohaterka nowej książki Juana Gómeza-Jurado zawodowo zajmuje się kłamaniem. Już na początku historii otwarcie informuje o tym czytelnika. –Musiałem wypracować sposób, żeby od samego początku coś przekazać czytelnikowi, ale myślę, że czytelnik wyczuwa to już od pierwszego zdania, od tego: „Moją pracą jest kłamać, ale ciebie nie będę okłamywać” pierwszego zdania powieści. Myślę, że czytelnik już to zauważa – mówił autor, wyjaśniając, w jaki sposób chciał przedstawić Evę Ramos.
Nietypowe podejście do narracji jest jednym z najważniejszych elementów „Mentira”. Pisarz zwrócił uwagę na to, że w thrillerach często wykorzystuje się niewiarygodnego narratora. Zazwyczaj jednak czytelnik dowiaduje się o jego niewiarygodności dopiero pod koniec książki.
W przypadku Evy Ramos sytuacja wygląda inaczej. Bohaterka od pierwszego zdania podważa zaufanie odbiorcy, który nie może być pewien, czy przedstawiane wydarzenia są prawdziwe. – To zmusza czytelnika czy czytelniczkę do znalezienia się w sytuacji, w której nie ma pewności, czy wszystko, co się dzieje, jest prawdą. A to sprawia, że czytelnik odczuwa jeszcze większe napięcie – wyjaśnił Gómez-Jurado.
Jak zaskoczyć czytelników, którzy spodziewają się niespodzianki?
Juan Gómez-Jurado przyznał, że tworzenie thrillerów staje się coraz trudniejsze. Współcześni odbiorcy znają już wiele rozwiązań fabularnych, a autorzy muszą szukać nowych sposobów na utrzymanie ich zainteresowania.
Pisarz przypomniał początki literatury kryminalnej, przywołując Arthura Conana Doyle’a i Agathę Christie. Zwrócił uwagę, że zasady gatunku zmieniały się wraz z kolejnymi pokoleniami twórców i czytelników. – Trzeba być coraz bardziej innowacyjnym, próbować znajdować sposoby, żeby czytelnik nie mógł oderwać się od stron, żeby czerpał z tego przyjemność i dobrze się bawił – podkreślił.
Zapytany, w jaki sposób udało mu się zaskoczyć odbiorców w „Mentira”, nie chciał zdradzać szczegółów fabuły. – Jak ja to zrobiłem? Cóż, musisz przeczytać książkę, żeby się dowiedzieć – odpowiedział.
Juan Gómez-Jurado w Krakowie. Wizyta w bunkrze podsunęła mu pomysły na powieści
Podczas pobytu w Krakowie pisarz znalazł również czas na zwiedzanie miasta. W rozmowie opowiedział o miejscu, które szczególnie go zainteresowało. – Wczoraj byłem w podziemnym bunkrze partii komunistycznej. Oglądałem go, to było bardzo interesujące, bardzo zabawne i podsunęło mi pomysły na kilka powieści – przyznał.
Zapytany, gdzie mogłaby rozpoczynać się akcja jego książki osadzonej w Krakowie, nie wskazał jednak jednego konkretnego miejsca. Zwrócił uwagę przede wszystkim na wielowiekową historię miasta, która daje możliwość umieszczenia fabuły w różnych epokach. – Mógłbym napisać zabawną powieść przygodową z Kozakami albo powieść o zimnej wojnie w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych, albo może bardziej współczesny thriller – mówił Gómez-Jurado. Autor nie zadeklarował, że którakolwiek z tych historii rzeczywiście powstanie. Były to pomysły, które wymienił w odpowiedzi na pytanie o możliwość osadzenia akcji powieści w Krakowie.
Polski bohater pojawił się już w twórczości Juana Gómeza-Jurado
Podczas wywiadu pisarz przypomniał również, że w jednej z jego wcześniejszych książek pojawiła się postać pochodząca z Polski. – Pierwszą postacią, którą stworzyłem, był czarny charakter z „Espía de Dios”, nazywał się Wiktor Karowski i był polskim seryjnym mordercą – powiedział. Jak sam zauważył, ma już zatem doświadczenie w tworzeniu bohaterów pochodzących z Polski. W rozmowie określił nasz kraj jako przepiękny.
Czy pisarz jest zawodowym kłamcą? Juan Gómez-Jurado o znaczeniu literatury
Na zakończenie rozmowy autor „Mentira” został zapytany, czy po napisaniu powieści o zawodowej kłamczyni uważa również samego pisarza za zawodowego kłamcę. – Bez dwóch zdań tak – odpowiedział.
Gómez-Jurado wyjaśnił, że fikcja literacka jest rodzajem umownego kłamstwa, które może odsłaniać prawdę o świecie. – Myślę, że jest coś bardzo pięknego i niezwykłego w tym, że fikcja jest uzgodnionym kłamstwem, które w pewien sposób odsłania prawdę albo jakąś inną prawdę o otaczającym nas świecie – mówił.
Według autora lektura powieści może zmienić sposób postrzegania rzeczywistości. Czytelnik poznaje doświadczenia innych bohaterów, a przez to ma możliwość spojrzenia na świat z odmiennej perspektywy. – Może to być milimetr, a może metr, ale zawsze zmieniasz swoje spojrzenie na świat, ponieważ musiałeś wejść w skórę innych bohaterów, innych ludzi, innych istnień – wyjaśnił. Pisarz zakończył swoją wypowiedź refleksją, która podsumowuje jego podejście do literatury: Ponieważ wiele kłamstw razem może ostatecznie ujawnić prawdę.
