Rozpoczęto nabór zgłoszeń do 23. Polskiej Nagrody im. Sérgio Vieira de Mello. To jedno z tych wyróżnień, które w Krakowie mają szczególny ciężar. Nie chodzi tu o efektowną galę i ładne zdjęcia. Chodzi o ludzi i organizacje, które realnie pracują na rzecz dialogu, praw człowieka oraz pokojowego współistnienia kultur.

Zgłoszenia można przesyłać od 1 maja do 19 czerwca 2026 roku. Kandydatami mogą być osoby oraz instytucje z Polski i zagranicy. Nabór dotyczy zarówno osób indywidualnych, jak i organizacji pozarządowych.

Polska Nagroda im. Sérgio Vieira de Mello. Kogo można zgłosić?

Nagroda jest przyznawana osobom oraz organizacjom pozarządowym, które mają szczególne zasługi dla pokojowego współistnienia społeczeństw, religii i kultur. Brzmi poważnie, ponieważ sama idea nagrody dotyczy bardzo ważnych społecznie tematów. W praktyce chodzi jednak o tych, którzy nie tylko mówią o dialogu, ale przede wszystkim potrafią go budować.

Mogą to być osoby zaangażowane w obronę praw człowieka, wspieranie uchodźców, pracę międzykulturową czy ochronę mniejszości. Z kolei organizacje pozarządowe często działają tam, gdzie najłatwiej o napięcia, wykluczenie lub społeczną obojętność.

Jak zgłosić kandydata do nagrody?

Zgłoszenia przyjmowane są przez formularze przygotowane w języku polskim i angielskim. Osobny formularz dotyczy organizacji pozarządowych, a osobny osób indywidualnych. Dokumenty są dostępne na stronie Stowarzyszenia Willa Decjusza.

Termin jest konkretny: 19 czerwca 2026 roku. Po jego upływie Kapituła Konkursu przeanalizuje przesłane kandydatury. Posiedzenie zaplanowano na 29 czerwca.

Gala w Willi Decjusza. Kiedy poznamy laureatów?

Uroczysta gala wręczenia 23. Polskiej Nagrody im. Sérgio Vieira de Mello ma odbyć się 22 października 2026 roku o godz. 11.00 w Willi Decjusza. To miejsce nie jest tu przypadkowe. Krakowska Willa od lat kojarzy się z dialogiem, kulturą i rozmową ponad podziałami.

Laureaci otrzymają upominek, dyplom pamiątkowy oraz nagrodę finansową. Sponsorem tegorocznej edycji jest Grupa ZUE. Patronat honorowy nad nagrodą objęła Ambasada Brazylii w Warszawie.

Kim był Sérgio Vieira de Mello?

Sérgio Vieira de Mello był brazylijskim dyplomatą i wysokim urzędnikiem ONZ. Pełnił m.in. funkcję Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka. Zginął 19 sierpnia 2003 roku w zamachu bombowym na siedzibę ONZ w Bagdadzie.

Jego życiorys mocno tłumaczy sens tej nagrody. Vieira de Mello działał w miejscach konfliktów, kryzysów humanitarnych i politycznych napięć. Nie był człowiekiem od wygodnych deklaracji. Pracował tam, gdzie rozmowa bywała ostatnią szansą na ratowanie ludzi.

Krakowska nagroda z międzynarodowym znaczeniem

Nagroda została ustanowiona w 2003 roku przez Stowarzyszenie Willa Decjusza. Od tego czasu trafia do osób i środowisk, które bronią praw człowieka oraz wzmacniają dialog międzykulturowy.

W kapitule zasiadają przedstawiciele ważnych instytucji, w tym Prezydenta RP, Ambasadora Brazylii, UNHCR, Rzecznika Praw Obywatelskich, Fundacji ZNAK i Willi Decjusza. Od 2020 roku członkiem Kapituły jest także Prezydent Krakowa.

Wśród dotychczasowych laureatów znaleźli się m.in. Tadeusz Mazowiecki, Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Szewach Weiss, Pietro Bartolo, Tamila Tasheva i śp. Paweł Adamowicz. W poprzedniej edycji nagrodzono Marcelline Budzę oraz Zespół Pomocy Prawnej Asmy Jahangir.

Dlaczego ten nabór jest ważny?

Bo takie nagrody przypominają, że dialog nie dzieje się sam. Ktoś musi go prowadzić, często w trudnych warunkach. Ktoś musi bronić ludzi, których głos łatwo pominąć. Natomiast ktoś musi reagować, gdy wygodniej byłoby odwrócić wzrok.

Kraków ma tu swoją rolę. Willa Decjusza od lat jest miejscem rozmowy o demokracji, wolności i prawach człowieka. Nabór do 23. Polskiej Nagrody im. Sérgio Vieira de Mello to szansa, by wskazać tych, którzy tę pracę wykonują naprawdę. Bez wielkich haseł. Za to z odwagą, konsekwencją i codziennym wysiłkiem.