Od 25 do 27 września potrwa jubileuszowa, XXV edycja Podgórskich Dni Otwartych Drzwi. Przez trzy dni mieszkańcy będą mogli zajrzeć do miejsc na co dzień niedostępnych lub poznać je z zupełnie innej strony. W programie znalazły się zwiedzania, spacery, warsztaty, wystawy i spotkania związane z historią, architekturą, rzemiosłem oraz dziedzictwem prawobrzeżnego Krakowa.
Podgórskie Dni Otwartych Drzwi – najważniejsze informacje
Udział we wszystkich wydarzeniach jest bezpłatny. Na część z nich obowiązują jednak wejściówki. Można je odbierać w Muzeum Podgórza przy ul. Limanowskiego 51 w dniach 19–20 oraz 23–26 września w godz. 10:00–16:30.
Głównym dniem otwierania obiektów będzie sobota, 26 września. Z kolei niedzielę, 27 września, zdominują spacery prowadzące przez Stare Podgórze, Płaszów, Prokocim, Bieżanów, Łagiewniki, Ludwinów i inne części prawobrzeżnego Krakowa. Dwa niedzielne wydarzenia odbędą się w języku angielskim.
O czym jest tegoroczna edycja?
XXV Podgórskie Dni Otwartych Drzwi odbywają się w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa pod hasłem „Przyszłość przeszłości. Dziedzictwo w zagrożeniu”. Tegoroczny program zwraca uwagę nie tylko na najbardziej oczywiste zagrożenia dla zabytków, ale również na zanikanie lokalnej pamięci, dawnych zawodów, detali architektonicznych czy miejsc, które stopniowo zmieniają swój charakter.
Motyw ten przewija się przez wiele punktów programu – od spotkań dotyczących ginącego rzemiosła i nieistniejących już obiektów po spacery pokazujące ślady dawnej kolei, fortyfikacji czy przemysłowej historii Podgórza.
Gdzie odbywają się Podgórskie Dni Otwartych Drzwi?
Wydarzenia rozłożone są w wielu punktach prawobrzeżnego Krakowa. Uczestnicy odwiedzą m.in. Stare Podgórze, Zabłocie, Płaszów, Łagiewniki, Prokocim, Bieżanów, Wolę Duchacką, Borek Fałęcki i okolice Krzemionek. Część programu odbywa się we wnętrzach muzeów, szkół, pracowni rzemieślniczych, kościołów i fortów, a część w przestrzeni miejskiej.
Program XXV Podgórskich Dni Otwartych Drzwi
Piątek, 25 września
11:00–18:00 – Przystanek Meblowe Renowacje, ul. Zakopiańska 73, teren Krakowskiego Instytutu Technologicznego
Otwarte spotkanie w pracowni renowatora poświęcone odnawianiu starych mebli, tradycyjnemu rzemiosłu i idei nadawania przedmiotom drugiego życia.
17:30 – „Techniczno-przemysłowe dziedzictwo Podgórza” – zbiórka: dolny poziom bulwarów wiślanych pod nowym mostem kolejowym, w sąsiedztwie stacji Kraków-Zabłocie
Spacer rozpocznie się pod nowym mostem kolejowym w sąsiedztwie stacji Kraków-Zabłocie. Trasa pokaże kolejowe, techniczne i przemysłowe ślady, które wpływały na rozwój Podgórza.
19:00 – otwarcie wystawy „Odpowiedzialność szczególna. Muzeum, a krajobraz”, dziedziniec Muzeum Podgórza, ul. Limanowskiego 51
Na dziedzińcu Muzeum Podgórza otwarta zostanie wystawa pokazująca, jak muzeum może angażować się w ochronę krajobrazu, dziedzictwa i wspólnej przestrzeni.
Sobota, 26 września
10:00 – Pracownia Pozłotnicza „Ossolin Art”, ul. Józefińska 15
Spotkanie z tradycyjnym rzemiosłem pozłotniczym oraz opowieść o renowacji starych ram i innych zabytkowych przedmiotów.
10:00–12:00 – Akademia Muzyczna im. Krzysztofa Pendereckiego, ul. Potebni 7
Zwiedzanie sal akademii połączone z recitalami organowym i gitarowym w wykonaniu studentów.
10:00–16:30 – Apteka pod Orłem, Plac Bohaterów Getta 18 – wymagane wejściówki
Możliwość odwiedzenia dawnej apteki Tadeusza Pankiewicza, związanej z historią krakowskiego getta.
10:00–13:00 – Kościółek św. Benedykta, ul. Stawarza, Wzgórze Lasoty
Rzadko dostępna okazja do wejścia do jednego z najstarszych krakowskich kościołów. Oprowadzania zaplanowano na godz. 11:00 i 12:00.
10:00–14:00 – Ambasada Wielokulturowości, ul. Józefińska 33a, wejście od ul. Na Zjeździe
Dzień otwarty nowego miejsca skupiającego organizacje działające m.in. na rzecz mniejszości i społeczności migranckich.
11:00–18:00 – Przystanek Meblowe Renowacje, ul. Zakopiańska 73, teren Krakowskiego Instytutu Technologicznego
Konsultacje z renowatorem oraz rozmowy o odnawianiu mebli i ochronie rodzinnych pamiątek.
10:00 – Kościół Matki Bożej Zwycięskiej, ul. Zakopiańska 86 – wymagane wejściówki, zbiórka przed kościołem
Oprowadzanie po modernistycznej świątyni budowanej od końca lat 30. XX wieku.
10:00, 11:00, 12:00 i 13:00 – Alter Novum, ul. Janowa Wola 2, wejście od ul. Kącik
Ostatnia podgórska odsłona pracowni renowacji mebli przed jej przeprowadzką. Spotkanie dotyczyć będzie także problemów współczesnego rzemiosła konserwatorskiego.
10:00, 11:00 i 12:30 – Stopień Wodny i Elektrownia Wodna „Dąbie”, ul. Ofiar Dąbia, wejście od strony Krakowa – wejściówki i rejestracja
Zwiedzanie infrastruktury hydrotechnicznej oraz działającej od ponad sześciu dekad elektrowni wodnej.
10:00–12:30 – Szkoła Muzyczna im. B. Rutkowskiego, ul. Józefińska 10, zbiórka w holu
Zwiedzanie budynku, otwarta próba chóru oraz orkiestry szkolnej „Józefinka”.
11:00, 12:00 i 13:00 – IPN, ul. Czarnieckiego 3 – wymagane wejściówki
Zwiedzanie siedziby, wystawa dotycząca 20. Pułku Piechoty, warsztaty oraz atrakcje dla dzieci i młodzieży.
10:15–17:10 – Fabryka Emalia Oskara Schindlera, ul. Lipowa 4 – wymagane wejściówki
Indywidualne zwiedzanie wystawy stałej „Kraków – czas okupacji 1939–1945”.
11:00 i 13:00 – Foto & Film Shalik Studio, ul. Rękawka 10/2 – wymagane wejściówki, zbiórka: wejście do Parku im. Wojciecha Bednarskiego, ul. Parkowa 10
Spacer śladami dawnego Podgórza zakończony wizytą w nowym studiu fotograficzno-filmowym i możliwością udziału w stylizowanej sesji.
11:00–13:00 – Strefa Sokolska, ul. Sokolska 13
Rodzinna gra „Tajemnice Starej Szkoły”, łącząca zagadki z opowieścią o historii Podgórza.
11:00–13:00 – Szkoła Podstawowa nr 29, al. Dembowskiego 12
Zwiedzanie schronu z okresu zimnej wojny oraz wystawy poświęconej historii szkolnictwa w Podgórzu.
12:00 – Biblioteka Kraków, ul. Powroźnicza 2
Zwiedzanie zabytkowego dworku, jego ogrodu oraz nowego gabinetu Sławomira Mrożka.
11:00–12:00 i 15:00–16:00 – Szachy drewniane, ul. Benedykta 3
Spotkanie z rzeźbiarzem Łukaszem Wiciarzem i opowieść o ręcznym tworzeniu drewnianych figur szachowych.
12:00 – Kamieniołom Jana Pawła II przy kościele św. Józefa, ul. Zamoyskiego 2
Zwiedzanie podziemi plebanii, które w okresie stanu wojennego były miejscem spotkań podziemnej „Solidarności”.
12:00 – „Trzy wille w mieście-ogrodzie” – zbiórka: Plac Lasoty, obok pomnika Edwarda Dembowskiego
Spacer po Wzgórzu Lasoty prowadzący do trzech historycznych willi związanych z dawnym Podgórzem.
13:00, 13:30 i 14:00 – organy kościoła św. Józefa, ul. Zamoyskiego 2
Historia instrumentu, który pierwotnie miał trafić do Baku, oraz prezentacja jego brzmienia.
14:00 – Dom Prowincjalny Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi, ul. Parkowa 11B – wymagane wejściówki
Zwiedzanie domu zakonnego, kaplicy i poznawanie historii zgromadzenia.
14:00–16:00 – Studio Ceramiki „Terra”, ul. Potebni 6
Pokaz tradycyjnego rzemiosła ceramicznego połączony z możliwością własnych prób.
14:30 – kościół i klasztor Księży Sercanów, ul. Saska 2, zbiórka przed kościołem
Spotkanie poświęcone historii świątyni, klasztoru oraz Płaszowa.
14:00 – „ZaTracone dziedzictwo – ukryte fortyfikacje na Krzemionkach Podgórskich” – zbiórka przy dawnej bramie KS „Korona”, ul. Parkowa
Spacer po pozostałościach dawnych umocnień Twierdzy Kraków w rejonie Krzemionek.
14:00 i 15:00 – Dawna Lodownia Miejska, ul. Zamoyskiego 6
Zwiedzanie wykutych w skale korytarzy dawnej lodowni oraz poznawanie historii szkoły gastronomicznej.
11:00 – „Neony. Znikające piękno”, Muzeum Podgórza, ul. Limanowskiego 51 – wymagane wejściówki
Warsztaty dla dzieci poświęcone dawnym i współczesnym podgórskim neonom.
14:00 – oprowadzanie po wystawie „Hotel Forum”, Muzeum Podgórza, ul. Limanowskiego 51 – wymagane wejściówki
Historia jednego z najbardziej charakterystycznych przykładów krakowskiego brutalizmu.
16:00 – Fort 52 Borek, ul. Forteczna 146 – wymagane wejściówki, zbiórka w hallu głównym przy recepcji
Zwiedzanie fortu Twierdzy Kraków oraz opowieść o jego historii i amerykańskim bombowcu B-17 „Candie”.
16:00 – „Włodzimierz Wolny – utracona pamięć Woli Duchackiej” – zbiórka: teren zielony między ul. Przekątną a Wspólną
Spacer wspomnieniowy poświęcony ważnemu świadkowi historii Woli Duchackiej.
16:00 – Dwór Czeczów, ul. Popiełuszki 36
Oprowadzanie po historycznym dworze i opowieść o dawnym Bieżanowie. O godz. 17:00 odbędzie się również spotkanie poetyckie z Małgorzatą Polzer.
19:00 – Fort 50 1/2 O Kosocice „Barycz”, ul. Hallera 25 – wymagane wejściówki
Wieczorne zwiedzanie XIX-wiecznego fortu. Organizatorzy proszą uczestników o zabranie latarek.
Niedziela, 27 września
10:00 – „Podgórskie adresy, podgórskie ulice” – zbiórka przy pomniku Juliusza Lea, u wylotu ul. Józefińskiej
Spacer śladami dawnych numerów domów, tabliczek adresowych i historycznych nazw ulic.
10:00 – Historia KL Plaszow – wymagane wejściówki, zbiórka przy wyjściu z tunelu prowadzącego z budynku Memoriału KL Plaszow, ul. Abrahama od strony ul. Swoszowickiej
Oprowadzanie po terenie dawnego niemieckiego obozu pracy przymusowej dla Żydów, który w 1944 roku został przekształcony w obóz koncentracyjny KL Plaszow, połączone z historią obozu i jego więźniów.
10:00 – Memoriał Tadeusza Parpana – zbiórka: ul. Witosa, przystanek Turowicza
Spacer poświęcony historii piłki nożnej w Łagiewnikach.
11:00–13:00 – Przystanek Meblowe Renowacje, ul. Zakopiańska 73, teren Krakowskiego Instytutu Technologicznego
Konsultacje z renowatorem oraz rozmowy o odnawianiu mebli i ochronie rodzinnych pamiątek.
11:00 – „Skarby pod stopami” – wymagane wejściówki, zbiórka przed kamienicą przy ul. Legionów Piłsudskiego 17
Zwiedzanie podgórskich kamienic i zachowanych ceramicznych posadzek oraz okładzin z przełomu XIX i XX wieku.
12:00 – „Wzdłuż Wisły, od Cricoteki do mostu Kotlarskiego” – zbiórka przed Cricoteką
Spacer pokazujący przemiany Zabłocia i Podgórza po 2000 roku.
12:00 – „Szeptem kobiet” – zbiórka przed kościołem św. Józefa, ul. Zamoyskiego 2
Spacer po Starym Podgórzu prowadzony śladami kobiet związanych z historią dzielnicy.
13:00 – Park Zdrojowy Mateczny, ul. Wadowicka 1b, zbiórka przed budynkiem Pijalni
Poznawanie ponadstuletniej historii uzdrowiska oraz wydobywanej na miejscu wody mineralnej.
14:00 – „Sondowanie Płaszowa” – zbiórka: Centrum Kultury Podgórza, Klub Płaszów, ul. Gumniska 32
Spacer przez mniej oczywiste miejsca Płaszowa, m.in. cmentarz choleryczny, stare zabudowania i Park Rzeczny.
14:00 i 16:30 – Lokomotywownia Płaszów – wymagane wejściówki, zbiórka przed wejściem głównym na dworzec Kraków Płaszów od strony miasta
Zwiedzanie historycznego kompleksu kolejowego i poznawanie dawnej pracy zaplecza kolei.
14:30 – „Prokocim – historia w pigułce” – zbiórka przy przystanku tramwajowym Bieżanowska w kierunku centrum, obok tablicy „Tu zaczęła się niepodległość”
Spacer od dawnej wsi i osady kolejarskiej po miejsca związane z okupacją i współczesnym Prokocimiem.
15:00 – „Sąsiedzi: Kobierzyn i Borek Fałęcki” – zbiórka na skwerze przy przystanku MPK Las Borkowski
Spacer po pograniczu dwóch dawnych społeczności i miejscach związanych z ich wspólną historią.
15:00 – Podgórska Drużyna Harcerzy „Wilki” – zbiórka przy ul. Fredry, przystanek autobusowy Fredry
Historia harcerstwa w Łagiewnikach od okresu międzywojennego po współczesność. Na zakończenie przewidziano ognisko.
15:30 – „Odkrywamy Stary Bieżanów” – zbiórka przy budynku stacji kolejowej Kraków Bieżanów, ul. Stacyjna
Spacer po najważniejszych miejscach i zabytkach Starego Bieżanowa.
15:30 – „Podgórskie popołudnie wspomnień” – zbiórka przy wejściu do Parku Bednarskiego od strony ul. Parkowej
Spacer po Parku Bednarskiego oparty na wspomnieniach mieszkańców i dawnym wyglądzie tego miejsca.
16:00 – „Kolej w historycznym i współczesnym krajobrazie Podgórza” – zbiórka u wylotu al. Edwarda Dembowskiego, przy wejściu na kładkę nad al. Powstańców Śląskich
Spacer pokazujący, jak rozwój kolei wpływał na przestrzeń i gospodarkę dawnego Podgórza.
16:00 – „Wojenne dzieje Libana”, ul. Za Torem 22, zbiórka przed wejściem
Historia kamieniołomu Libana oraz działającego w czasie okupacji obozu karnego Służby Budowlanej.
16:30 – „Astronomiczne i geodezyjne skarby Podgórza” – zbiórka na parkingu pod Kopcem Kraka
Spacer poświęcony mniej znanemu dziedzictwu naukowemu i jego ochronie przed zniszczeniem oraz zapomnieniem.
16:30 – „Filmowe Podgórze” – zbiórka na kładce Bernatka po stronie Podgórza
Spacer śladami kin, filmów i miejsc, które pojawiały się w produkcjach związanych z Podgórzem.
18:00 – „Ludwinów wieczorową porą” – zbiórka na przystanku „Ludwinów” przy ul. Konopnickiej w kierunku ronda A. Matecznego
Wieczorny spacer po dawnej podkrakowskiej wsi i jej stopniowo zanikających śladach.
W niedzielę odbędą się także dwa wydarzenia w języku angielskim: o godz. 13:30 oprowadzanie po wystawie dotyczącej Hotelu Forum w Muzeum Podgórza przy ul. Limanowskiego 51 oraz o godz. 16:00 spacer „A B C – Podgórze for (not only) beginners”, ze zbiórką na Rynku Podgórskim przed kościołem św. Józefa.
Trzy dni odkrywania mniej znanego Podgórza
XXV Podgórskie Dni Otwartych Drzwi łączą miejsca dobrze znane z obiektami, do których na co dzień trudno zajrzeć. Tegoroczny program szczególnie mocno pokazuje, że lokalne dziedzictwo to nie tylko zabytkowe budynki, ale też rzemiosło, pamięć mieszkańców, dawne funkcje przestrzeni, detale architektoniczne i historie, które łatwo mogą zostać zapomniane.
Organizatorem wydarzenia jest Stowarzyszenie PODGORZE.PL, a partnerami Rada Dzielnicy XIII Podgórze, Centrum Kultury Podgórza oraz Muzeum Podgórza/Muzeum Krakowa.
Pełny program XXV Podgórskich Dni Otwartych Drzwi można znaleźć tutaj.
