Kraków ma powody do dumy. Park Zakrzówek zwyciężył w VIII edycji konkursu na Polską Nagrodę Krajobrazową, a projekt dotyczący ochrony historycznych fortyfikacji Krakowa i Przemyśla otrzymał wyróżnienie. Dawny kamieniołom, który dziś jest jednym z najbardziej charakterystycznych miejsc rekreacyjnych w mieście, będzie reprezentował Polskę w konkursie europejskim. Oficjalne wręczenie nagród odbyło się 8 października 2026 roku.
Zakrzówek najlepszym projektem krajobrazowym w Polsce
Jeszcze kilkanaście lat temu Zakrzówek kojarzył się przede wszystkim z nieczynnym kamieniołomem wapienia i malowniczym zalewem. Dziś to popularne miejsce wypoczynku krakowian i turystów, oferujące kąpielisko, trasy spacerowe oraz punkty widokowe.
Właśnie ta przemiana została doceniona przez komisję konkursową. Pierwszą nagrodę otrzymał Zarząd Zieleni Miejskiej w Krakowie za projekt „Park Zakrzówek”, uznany za jeden ze wzorcowych przykładów rewitalizacji krajobrazu poprzemysłowego w Polsce.
Prace realizowane w latach 2015–2022 objęły około 52 hektary dawnego kamieniołomu. Podczas inwestycji zachowano charakterystyczne ukształtowanie terenu, zabezpieczono ściany skalne i zadbano o ochronę cennych siedlisk przyrodniczych.
Powstały ścieżki spacerowe, punkty widokowe oraz przestrzenie rekreacyjne. Najbardziej rozpoznawalnym elementem kompleksu jest kąpielisko z pływającymi pomostami i basenami o różnej głębokości, które stało się jedną z największych atrakcji Zakrzówka.
Nie tylko kąpielisko. Doceniono również dostępność parku
Jednym z istotnych elementów inwestycji było przystosowanie trudnego, skalistego terenu do potrzeb różnych grup użytkowników.
Na Zakrzówku zastosowano rozwiązania ułatwiające poruszanie się osobom z niepełnosprawnościami. Windy pozwalają pokonać 16-metrową różnicę wysokości, a specjalny podnośnik basenowy umożliwia korzystanie z kąpieliska. Powstały również pochylnie i ścieżki pozbawione barier architektonicznych.
Dzięki temu teren dawnego kamieniołomu stał się przestrzenią łączącą rekreację, ochronę przyrody i dostępność dla mieszkańców o różnych potrzebach.
Zakrzówek będzie reprezentował Polskę w Europie
Zwycięstwo w krajowym konkursie oznacza, że krakowski projekt otrzyma szansę na międzynarodowe wyróżnienie.
Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska zgłosi Park Zakrzówek do konkursu o Nagrodę Krajobrazową Rady Europy. W rywalizacji oceniane są przedsięwzięcia stanowiące przykład odpowiedzialnego planowania, ochrony i zagospodarowania krajobrazu.
W VIII edycji polskiego konkursu zgłoszono sześć projektów. Komisja brała pod uwagę między innymi zasady zrównoważonego rozwoju, wzorcowy charakter przedsięwzięcia, udział społeczeństwa oraz działania zwiększające świadomość znaczenia krajobrazu.
Wyniki ogłoszono 2 września 2026 roku, natomiast uroczyste wręczenie nagród odbyło się 8 października podczas ogólnopolskiej konferencji „Wyzwania i narzędzia w ochronie krajobrazu”. Nagrodę wręczył Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska Piotr Otawski.
Portal Gov.pl
+1
Twierdza Kraków również z prestiżowym wyróżnieniem
Na tym nie kończą się dobre wiadomości dla Krakowa. W konkursie wyróżniono również projekt „Ochrona i rewaloryzacja historycznego krajobrazu warownego dawnych austro-węgierskich twierdz pierścieniowych Kraków i Przemyśl dla celów turystyki kulturowej”.
Przedsięwzięcie zostało zgłoszone przez Zarząd Budynków Komunalnych w Krakowie oraz Związek Powiatowo-Gminny Twierdzy Przemyśl.
Projekt koncentruje się na ochronie i przywracaniu wartości historycznych obiektów obronnych, które powstały w czasach monarchii austro-węgierskiej.
W ramach realizowanych działań przeprowadzono rewaloryzację krajobrazu sześciu zespołów fortecznych Twierdzy Kraków oraz piętnastu zespołów Twierdzy Przemyśl. Przedsięwzięcie objęło również kompleksową adaptację trzech obiektów.
Celem prac jest nie tylko zachowanie zabytkowych fortyfikacji, ale także ich wykorzystanie na potrzeby turystyki kulturowej i udostępnianie historycznego dziedzictwa mieszkańcom oraz odwiedzającym.
Wyróżnienie pokazuje, że dawne obiekty militarne mogą odzyskiwać znaczenie w miejskiej przestrzeni i pełnić nowe funkcje, nie tracąc przy tym swojej historycznej wartości.
Czym jest Polska Nagroda Krajobrazowa?
Polska Nagroda Krajobrazowa to konkurs organizowany od 2012 roku przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w ramach wdrażania Europejskiej Konwencji Krajobrazowej.
Jego celem jest promowanie przedsięwzięć, które przyczyniają się do ochrony, kształtowania i odpowiedzialnego zagospodarowania przestrzeni.
W konkursie mogą uczestniczyć między innymi samorządy, organizacje pozarządowe oraz instytucje realizujące projekty związane z krajobrazem.
W tegorocznej edycji, oprócz zwycięskiego Zakrzówka i projektu fortecznego Krakowa oraz Przemyśla, wyróżnienie otrzymało także Biuro Rozwoju Gdańska za projekt „Gdańskie przestrzenie lokalne”.
Podwójny sukces Krakowa. Dwa projekty, jeden wspólny cel
Tegoroczne rozstrzygnięcie konkursu pokazuje dwa różne sposoby wykorzystania potencjału miejskiej przestrzeni.
Zakrzówek jest przykładem udanej przemiany dawnego terenu przemysłowego w miejsce wypoczynku, natomiast Twierdza Kraków pokazuje, jak można chronić historyczne dziedzictwo i jednocześnie nadawać mu nowe funkcje.
Oba przedsięwzięcia łączy dbałość o zachowanie charakteru miejsc ważnych dla krajobrazu miasta.
Dla Krakowa to nie tylko prestiżowe wyróżnienia, ale również potwierdzenie, że inwestowanie w tereny zielone, przestrzenie publiczne i ochronę zabytków może przynosić efekty zauważane w całej Polsce.
Teraz przed Zakrzówkiem kolejne wyzwanie. Krakowski park będzie miał szansę zaprezentować swoją przemianę na arenie europejskiej.
