Schrony są obiektami przeznaczonymi do ochrony ludności w przypadku zagrożenia. W Krakowie wskazanych jest 9 schronów, a oprócz tego 355 ukryć i 6034 miejsc doraźnego schronienia. Nie każdy obiekt ochronny zapewnia jednak taki sam poziom zabezpieczenia. Wyjaśniamy, czym różni się schron od ukrycia, MDS i punktu schronienia oraz jak znaleźć najbliższe takie miejsce. 

Nie każde miejsce schronienia jest schronem

Schron, ukrycie, miejsce doraźnego schronienia czy punkt schronienia nie oznaczają tego samego. Poszczególne obiekty różnią się przede wszystkim konstrukcją, odpornością oraz zakresem ochrony, jaki mogą zapewnić.

Co to jest schron?

Schron to obiekt architektoniczny przeznaczony do ochrony ludności w przypadku zagrożenia.

Jego konstrukcja jest zamknięta i hermetyczna. Schron wyposażony jest również w urządzenia filtrowentylacyjne lub pochłaniacze regeneracyjne.

Ze względu na wytrzymałość na określone obciążenie schrony dzielą się na cztery rodzaje:

• S-0 – co najmniej 60 kN/m²,
• S-1 – co najmniej 100 kN/m²,
• S-2 – co najmniej 200 kN/m²,
• S-3 – co najmniej 300 kN/m².

Przed czym może chronić schron? 

Schron może stanowić zabezpieczenie m.in. przed:

• bronią jądrową, jeżeli znajduje się w odpowiedniej odległości od centrum wybuchu,
• bronią chemiczną i środkami trującymi,
• bombami lotniczymi i ich odłamkami,
• małymi bombami zapalającymi, których zadaniem jest wywołanie pożaru,
• pociskami broni pokładowej samolotów,
• pociskami rakietowymi,
• pociskami artyleryjskimi,
• falą uderzeniową,
• pożarami,
• gruzami powstającymi w wyniku zawalenia budynków.

Ile schronów jest w Krakowie?

Według danych przytoczonych z serwisu gdziejestschron.pl – w Krakowie jest 9 schronów.

Dla porównania na terenie całej Małopolski wskazane są 44 schrony.

Schrony stanowią jednak tylko część dostępnych obiektów ochronnych. W Krakowie znajdują się również setki ukryć oraz tysiące miejsc doraźnego schronienia, o których szerzej piszemy w dalszej części artykułu.

Jak zbudowany jest schron?

Większość współczesnych schronów jest budowana całkowicie pod ziemią, najczęściej w piwnicach budynków mieszkalnych lub zakładów pracy. Obiekty przeznaczone do ochrony ludności mogą być wyposażone w specjalne pomieszczenia i urządzenia.

Przedsionki: znajdują się przy głównych wyjściach i pomagają zachować gazoszczelność schronu. Umożliwiają także bezpieczne wchodzenie i wychodzenie, gdy powietrze na zewnątrz jest skażone. 

System filtrowentylacji: służy do oczyszczania powietrza pobieranego z zewnątrz m.in. z kurzu, pyłu radioaktywnego i środków trujących. Oczyszczone powietrze jest rozprowadzane do komór schronowych, a powstające nadciśnienie pozwala usuwać zużyte powietrze na zewnątrz.

Komora dekontaminacyjna: znajduje się w wybranych schronach. Może być wyposażona w natrysk lub wąż pozwalający zmyć z ciała substancje chemiczne albo pył radioaktywny. Przewidziane jest również miejsce na skażoną odzież.

Ubikacje: ich liczba zależy od wielkości schronu. Są oddzielone od pozostałej części obiektu dodatkowym przedsionkiem, w którym znajdują się umywalki.

Komory schronowe: to pomieszczenia przeznaczone dla osób ukrywających się w schronie. Mogą znajdować się w nich ławki z oparciami.

Tunel ewakuacyjny: może znajdować się w schronie zlokalizowanym pod budynkiem narażonym na zawalenie. Prowadzi do wyjścia umieszczonego poza strefą, która mogłaby zostać zasypana gruzem.

Inne pomieszczenia: zależą od przeznaczenia konkretnego obiektu. Przykładowo schron przeznaczony do pełnienia funkcji szpitala mógłby posiadać salę operacyjną.

Nie tylko schrony. Jakie inne miejsca ochrony są w Krakowie?

Schrony nie są jedynymi obiektami, które mogą być wykorzystywane do ochrony ludności. Wyróżnia się również ukrycia, miejsca doraźnego schronienia oraz punkty schronienia. Łączna pojemność schronów, ukryć i MDS wskazanych na terenie Krakowa wynosi 2 492 700 osób.

Czym jest ukrycie?

Ukrycie jest budowlą ochronną, ale w przeciwieństwie do schronu jego konstrukcja nie jest hermetyczna.

Ukrycia dzielą się na trzy rodzaje w zależności od zakresu ochrony:

• U-1 – przed wiatrem, odłamkami i zagruzowaniem,
• U-2 – dodatkowo przed promieniowaniem i pożarem,
• U-3 – dodatkowo przed falą uderzeniową.

W Krakowie wskazanych jest 355 ukryć, natomiast w całej Małopolsce – 636.

Czym jest MDS?

MDS to miejsce doraźnego schronienia. Jest to obiekt budowlany dostosowany do tymczasowego ukrycia ludzi.

Miejsca doraźnego schronienia nie posiadają kategorii odporności.

W Krakowie wskazanych jest 6034 MDS, a na terenie całej Małopolski – 12 827.

Czym jest punkt schronienia?

PS, czyli punkt schronienia, to miejsce mogące zapewnić doraźną ochronę przed krótkotrwałym zagrożeniem, np. meteorologicznym lub środowiskowym.

Taka ochrona może być potrzebna od kilku minut do kilku godzin.

Punktami schronienia mogą być m.in.:

• przejścia podziemne,
• klatki schodowe,
• dworce kolejowe,
• parkingi podziemne,
• hale targowe.

Jak oznaczone są schrony i inne miejsca schronienia?

Obiekty zbiorowej ochrony mogą być oznaczane międzynarodowym znakiem obrony cywilnej – niebieskim trójkątem na pomarańczowym tle.

Towarzyszyć mu może napis:

• „SCHRON”,
• „UKRYCIE”,
• „MIEJSCE DORAŹNEGO SCHRONIENIA”.

Miejsca schronienia mogą być również oznaczone znakiem ewakuacyjnym E21 – białym piktogramem przedstawiającym ludzi pod dachem, umieszczonym na zielonym, kwadratowym tle.

Jak znaleźć schronienie w Krakowie?

Do wyszukiwania miejsc ochrony można wykorzystać dostępne narzędzia internetowe.

Gdziesięukryć.pl to aplikacja przygotowana przez Państwową Straż Pożarną. Pokazuje najbliższe punkty schronienia i pozwala nawigować do wybranego miejsca.

Drugim narzędziem jest Gdziejestschron.pl. Serwis umożliwia wyszukiwanie ukryć oraz miejsc doraźnego schronienia, a także nawigowanie do nich. Pokazuje ponadto pojemność i powierzchnię obiektu oraz jego ocenę w skali od 0 do 10. Natomiast opcja wyszukiwania schronów została wskazana jako obecnie niedostępna.

Co zrobić w przypadku zagrożenia?

Po usłyszeniu sygnału alarmowego należy udać się wcześniej ustaloną drogą ewakuacyjną do miejsca schronienia.

Jeżeli jest taka możliwość, należy zabrać przygotowany wcześniej plecak ewakuacyjny.

Jeśli dotarcie do miejsca schronienia nie jest możliwe, należy pozostać w domu i wybrać jedno z centralnych pomieszczeń, znajdujące się z dala od okien i przy ścianach nośnych.

Osoba znajdująca się poza domem powinna znaleźć miejsce zapewniające przynajmniej podstawową ochronę. Mogą to być:

• najniższe kondygnacje budynków,
• piwnice,
• garaże podziemne,
• tunele,
• przejścia podziemne.

Nawet zagłębienie terenu może zapewnić większą ochronę niż pozostawanie na otwartej przestrzeni.

Co powinno znaleźć się w plecaku ewakuacyjnym?

Plecak ewakuacyjny warto przygotować wcześniej, aby w sytuacji zagrożenia nie kompletować najpotrzebniejszych rzeczy w ostatniej chwili.

Powinny znaleźć się w nim:

• żywność i woda – produkty gotowe do spożycia i wysokoodżywcze, np. batony energetyczne i bakalie, woda butelkowana oraz filtry lub tabletki do uzdatniania wody,
• odzież – dostosowana do pory roku, w tym chroniąca przed deszczem,
• środki higieniczne i medyczne – środki do dezynfekcji, apteczka oraz przyjmowane leki osobiste,
• dokumenty i pieniądze – także kopie dokumentów zapisane na pendrivie oraz gotówka w różnych nominałach,
• elektronika – latarka, radio na baterie lub korbkę, naładowany telefon, powerbank, ładowarka, zapasowe baterie, potrzebne kable oraz alternatywny sposób łączności, np. krótkofalówki,
• dodatkowe wyposażenie – śpiwór, karimata, folia termiczna, scyzoryk lub multitool, zapalniczka, worki na śmieci i papierowe mapy,
• ważny przedmiot osobisty – np. zdjęcie rodziny lub pamiątka rodzinna.

Schrony w Krakowie – co warto wiedzieć? 

Schron, ukrycie, miejsce doraźnego schronienia i punkt schronienia mają inne właściwości oraz przeznaczenie. Największe znaczenie ma więc nie tylko znajomość lokalizacji najbliższego obiektu, ale również świadomość, z jakiego rodzaju miejscem mamy do czynienia.

Wcześniejsze sprawdzenie dostępnych w okolicy miejsc ochrony oraz przygotowanie podstawowego wyposażenia może ułatwić działanie w sytuacji zagrożenia.

 

 

Źródła: Schron – Wikipedia, wolna encyklopedia; Schrony – Małopolskie – gdziejestschron.pl; Schrony – Kraków – gdziejestschron.pl; Centralna Ewidencja OZO | Obiekty Zbiorowej Ochrony – ceozo.pl; Poradnik bezpieczeństwa – Portal Gov.pl; Nowe narzędzie pomoże znaleźć punkty schronienia – Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji – Portal Gov.pl; Schrony w Polsce i inne miejsca ukrycia doraźnego. Gdzie uciekać przed zagrożeniem? | TVP INFO;