Strzały w centrum miasta, galerii handlowej czy podczas koncertu. Wystarczy kilka sekund, by zwykły dzień zamienił się w walkę o życie. Czy wiesz, jak zachować się podczas strzelaniny? Gdzie szukać schronienia i kiedy można pomóc rannym? Wyjaśniamy, co robić, gdy w miejscu publicznym pojawi się uzbrojony napastnik.

Reklama

←Wstrzymaj→

Strzelanina w miejscu publicznym. Pierwsze sekundy są najważniejsze

Kiedy słyszymy głośne huki, nie zawsze od razu rozpoznajemy odgłosy wystrzałów. Możemy pomylić je z fajerwerkami, petardami lub innym hałasem. Jeśli jednak podejrzewasz, że ktoś strzela, nie czekaj na potwierdzenie zagrożenia.

Nie próbuj sprawdzać, skąd dochodzą strzały. Nie podchodź do okien ani nie wyciągaj telefonu, żeby nagrywać wydarzenie. Najważniejsze jest jak najszybsze znalezienie bezpiecznego miejsca.

Polskie służby zalecają zasadę 4U: Uważaj, Uciekaj, Ukryj się, Udaremnij atak. To schemat promowany przez Centrum Prewencji Terrorystycznej ABW.

Zasada 4U. Jak zachować się podczas strzelaniny?

1. Uważaj – rozpoznaj niebezpieczeństwo

Zwracaj uwagę na realne sygnały zagrożenia, w tym widoczną broń i niebezpieczne zachowania. Nie oznacza to podejrzewania każdej nietypowo zachowującej się osoby. Jeżeli widzisz kogoś z bronią, kto zagraża innym, nie próbuj samodzielnie interweniować. Oddal się i powiadom służby.

2. Uciekaj – jeśli masz bezpieczną drogę

Jeżeli możesz bezpiecznie opuścić zagrożony teren, zrób to jak najszybciej. Nie zatrzymuj się po torebkę, plecak czy zakupy.

• Oddalaj się od miejsca, z którego dochodzą strzały.
• Nie wybieraj drogi prowadzącej w kierunku napastnika.
• Nie korzystaj z windy. Wybierz bezpieczne wyjście lub schody.
• Ostrzegaj innych, jeśli nie opóźni to Twojej ucieczki.
• Nie nagrywaj ani nie fotografuj zdarzenia.
• Nie wracaj po pozostawione przedmioty.
• Po dotarciu w bezpieczne miejsce wezwij pomoc.

Nie zawsze najbliższe wyjście będzie najbezpieczniejsze. Jeśli zauważysz przy nim napastnika, poszukaj innej drogi. Nie biegnij w kierunku strzałów, nawet jeśli chcesz pomóc poszkodowanym.

3. Ukryj się – kiedy ucieczka nie jest możliwa

Gdy napastnik znajduje się przy wyjściu lub w pobliżu, poszukaj schronienia. Najlepiej znaleźć pomieszczenie, które można zamknąć od środka. Jeśli to możliwe, zablokuj drzwi ciężkimi meblami.

• Wyłącz światło.
• Wycisz telefon, również wibracje.
• Odsuń się od drzwi i okien.
• Zachowaj ciszę.
• Nie otwieraj drzwi osobom, których tożsamości nie możesz bezpiecznie potwierdzić.
• Pozostań w ukryciu, dopóki ewakuacja nie będzie bezpieczna.

Nie każda przeszkoda chroni przed pociskami. Zwykłe drzwi, szyba czy cienka ścianka mogą jedynie zasłaniać Cię przed wzrokiem napastnika. Jeśli masz wybór, szukaj osłony za solidnymi elementami konstrukcyjnymi.

4. Udaremnij atak – tylko w ostateczności

Jeśli nie możesz uciec ani się ukryć, a napastnik bezpośrednio zagraża Twojemu życiu, konieczna może być obrona. Nie oznacza to, że należy samodzielnie szukać sprawcy lub próbować go zatrzymywać. Fizyczna konfrontacja to ostateczność, gdy nie ma bezpieczniejszego rozwiązania.

Gdzie schować się podczas strzelaniny?

Warto odróżnić ukrycie przed wzrokiem napastnika od osłony mogącej ograniczać ryzyko trafienia. Solidna ściana konstrukcyjna zazwyczaj daje większą ochronę niż mebel, przeszklenie czy lekka ścianka działowa. Nie zakładaj jednak, że każda ściana zatrzyma pocisk. Dużo zależy od materiału, grubości i użytej broni.

Jak wezwać pomoc podczas strzelaniny? Numer 112

Kiedy znajdziesz się w bezpiecznym miejscu, powiadom służby pod numerem 112. Podaj:

• Adres, nazwę obiektu lub charakterystyczny punkt.
• Informację, czy nadal słychać strzały.
• Miejsce, w którym ostatnio widziano napastnika.
• Liczbę i wygląd sprawców, jeśli je znasz.
• Informacje o rannych i bezpiecznym dojściu do nich.

Nie zgaduj i nie przekazuj niesprawdzonych informacji. Jeśli możesz bezpiecznie rozmawiać z ukrycia, nie musisz opuszczać schronienia. Gdy rozmowa mogłaby zdradzić kryjówkę, priorytetem pozostaje cisza. Stosuj się do poleceń operatora.

Jak pomóc osobie postrzelonej? Pierwsza pomoc

W przypadku ran postrzałowych szczególnym zagrożeniem jest masywny krwotok. Szybka pomoc może uratować życie. Nie próbuj jednak pomagać podczas trwającego ostrzału. Najpierw zadbaj o własne bezpieczeństwo.

Jak zatamować masywny krwotok?

1. Wezwij pomoc pod numerem 112 lub poproś konkretną osobę o telefon.
2. Odsłoń miejsce krwawienia, jeśli możesz zrobić to bezpiecznie.
3. Mocno uciśnij ranę gazą, opatrunkiem lub czystym materiałem.
4. Utrzymuj ucisk, aby ograniczyć utratę krwi.
5. Przy zagrażającym życiu krwotoku z kończyny zastosuj odpowiednią opaskę uciskową, jeśli ją masz i wiesz, jak jej użyć.

Opaskę umieść zwykle około 5–7 cm powyżej rany, w kierunku tułowia, ale nie na stawie. Zaciśnij do zatrzymania krwotoku, zapisz godzinę założenia i nie luzuj samodzielnie. Przy bardzo silnym krwawieniu z kończyny nie należy niepotrzebnie opóźniać jej zastosowania.

Czego nie robić przy ranie postrzałowej?

Nie wyciągaj przedmiotów tkwiących w ranie i nie próbuj szukać pocisku. Jeśli poszkodowany jest przytomny, rozmawiaj z nim spokojnie i obserwuj jego stan. Chroń go przed wychłodzeniem. Nie podawaj jedzenia ani picia. Przekaż ratownikom informacje o udzielonej pomocy.

Co zrobić, jeśli poszkodowany stracił przytomność?

Sprawdź, czy reaguje, a następnie czy oddycha prawidłowo. Oceniaj oddech nie dłużej niż 10 sekund. Jeśli jest nieprzytomny i nie oddycha prawidłowo, rozpocznij RKO, jeżeli miejsce jest bezpieczne.

Uciskaj środek klatki piersiowej dorosłego na głębokość około 5–6 cm, 100–120 razy na minutę. Jeśli potrafisz wykonywać oddechy ratownicze, stosuj 30 uciśnięć i 2 oddechy. W przeciwnym razie prowadź nieprzerwane uciski. Poproś inną osobę o AED i stosuj się do jego poleceń.

Kontynuuj do przejęcia działań przez ratowników, powrotu prawidłowego oddechu, wyczerpania sił lub pojawienia się zagrożenia. Gdy występuje masywny krwotok, należy także jak najszybciej go zatamować.

Co zrobić, gdy na miejscu pojawi się policja?

Przyjazd funkcjonariuszy nie zawsze oznacza koniec zagrożenia. Pierwsi policjanci mogą skupić się na powstrzymaniu napastnika, zamiast od razu pomagać rannym.

• Wykonuj polecenia funkcjonariuszy.
• Trzymaj dłonie widoczne.
• Unikaj gwałtownych ruchów.
• Nie biegnij w kierunku policjantów.
• Nie trzymaj przedmiotów, które można pomylić z bronią.
• Nie opuszczaj wskazanego miejsca bez zgody służb.

Czego absolutnie nie robić podczas strzelaniny?

Nie nagrywaj zdarzenia. Filmowanie opóźnia ucieczkę i odwraca uwagę od zagrożenia.

Nie publikuj lokalizacji ukrywających się osób. Możesz zdradzić ich położenie.

Nie rozpowszechniaj plotek. Niepotwierdzone wiadomości mogą wywołać panikę.

Nie wracaj na miejsce zdarzenia. Cisza nie oznacza, że zagrożenie minęło.

Nie dzwoń do osób, które mogą się ukrywać. Dzwonek może zdradzić ich kryjówkę.

Nie szukaj samodzielnie sprawcy. To zadanie służb.

Jak przygotować się na niebezpieczną sytuację?

Nie trzeba żyć w ciągłym strachu, żeby znać zasady bezpieczeństwa. Wchodząc do galerii handlowej, kina czy hali koncertowej, zwróć uwagę na wyjścia ewakuacyjne. Sprawdź, gdzie znajdują się schody i którędy można opuścić budynek.

Warto również nauczyć się tamowania masywnych krwotoków, resuscytacji i korzystania z AED. Praktyczne szkolenie pozwala przećwiczyć te czynności pod okiem instruktora.

Strzelanina w miejscu publicznym. Zapamiętaj zasadę 4U

• UWAŻAJ: Rozpoznawaj rzeczywiste sygnały zagrożenia.
• UCIEKAJ: Oddal się, jeśli masz bezpieczną drogę.
• UKRYJ SIĘ: Gdy nie możesz uciec, znajdź osłonę i wycisz telefon.
• UDAREMNIJ ATAK: Broń się wyłącznie w ostateczności, przy bezpośrednim zagrożeniu życia.

To cztery elementy kampanii 4U. Nie stanowią sztywnej sekwencji. Reakcję trzeba dostosować do sytuacji.

Nikt nie wie, jak zareaguje w obliczu strzelaniny. Strach i dezorientacja mogą utrudniać decyzje. Dlatego warto poznać zasady bezpieczeństwa wcześniej. Ta wiedza może pomóc ocalić życie – własne lub drugiego człowieka.